دامکالا

عقیقه چیست؟ 

عقیقه به معنی قربانی کردن گوسفند، شتر، بز یا هر حیوان حلال گوشت دیگر با آداب خاصی، هفت روز بعد از تولد فرزند است. این امر یک امر مستحب بوده و توسط کسانی انجام می شود که وسع مالی انجام آن را داشته باشند. در صورتی که پدر و مادر در هنگام تولد فرزند توان مالی انجام عقیقه را نداشته باشند می توانند تا زمان بلوغ او این کار را انجام دهند و در صورت انجام ندادن آن، فرزند، خود پس از بالغ شدن می تواند این کار مستحبی را انجام دهد.

فلسفه انجام عقیقه چیست؟

فلسفه انجام عقیقه به نوعی هم شکرگزاری از خداوند برای تولد فرزند و هم دفع بلا از او است. از آنجایی که دین اسلام ارزش و اهمیت ویژه ای برای انسان از لحظه تولد تا مرگ قائل است به ریز ترین مسائل در مورد وی پرداخته و با هر یک از این امور به نوعی ارزش انسان را یادآور می شود. انتخاب نامی نیکو برای فرزند، تراشیدن سر فرزند و همچنین عقیقه کردن پس از گذشت هفت روز از تولد او و ... از جمله این امور هستند.

DamKala-64-Aqiqa-01.jpg
فلسفه انجام عقیقه

چند اصل و نکته مهم در مورد عقیقه کردن

-  حیوان عقیقه بایستی گوسفند، شتر و یا بز باشد.

هر چند که دین اسلام هیچ اجباری را در مورد نوع حیوان اهلی و حلال گوشتی که برای تولد فرزند قربانی می شود در نظر نگرفته اما علمای دینی بیشتر قربانی کردن گوسفند، شتر و یا بز را در این مورد مصلحت می دانند. از نظر ایشان گوسفندی که برای عقیقه در نظر گرفته می شود بایستی حداقل شش ماهه، شتری که قربانی خواهد شد حداقل 5 ساله و بز در نظر گرفته شده برای عقیقه حداقل یک ساله باشد. بعلاوه حیوان حلال گوشت در نظر گرفته شده برای عقیقه نباید کور، لنگ، لاغر، گوش بریده یا شاخ شکسته باشد.

-  گوشت قربانی عقیقه را بایستی به صورت پخته در میان فقرا پخش کرد.

یکی دیگر از اصول عقیقه پخش گوشت قربانی به صورت پخته است. در این مورد علاوه بر اینکه خوردن پدر و مادر فرزند از گوشت قربانی (به خصوص مادر) کراهت دارد، پخش خام آن نیز جایز نیست. گوشت قربانی عقیقه را بایستی پخت و در میان نیازمندان و فقرا تقسیم کرد.

DamKala-64-Aqiqa-02.jpg
گوشت قربانی عقیقه

چه منافع و فوایدی در پس عقیقه کردن قربانی برای فرزند تازه متولد شده وجود دارد؟

منافعی که در پس عقیقه کردن قربانی برای فرزند وجود دارد و با دقت در احکام دینی می توان به آنها پی برد شامل موارد زیر است:

-  منفعت عقیقه برای فرزند

دعایی که به هنگام ذبح گوسفند عقیقه خواند می شود به این صورت است: « بسم الله و بالله، اللهم عقیقه عن ... (نام فرزند) لحمها بلحمه و دمها بدمه و عظمها بعظمه. اللهم اجعلها وقاء لآل محمد علیه و آله السلام» و همانطور که در بالا نیز بدان اشاره کردیم این امر به نوعی ارج نهادن به فرزند (به عنوان نعمتی بزرگ)، شکرگزاری از پروردگار به سبب تولد او و دفع بلا از وی در طول زندگی است.

-  منفعت عقیقه برای نیازمندان و فقرا

ارزش دیگر عقیقه کردن قربانی برای فرزند اطعام فقرا و نیازمندان است که در آیات و روایات بسیاری همواره بر آن تاکید شده و دادن صدقه به فقرا چیزی مطلوب دین است.

-  منفعت اجتماعی عقیقه

منفعت اجتماعی عقیقه نیز می تواند به جای آوردن امر صله رحم و دیدار از اقوام، دوستان و آشنایان باشد و روابط محبت آمیز بین آنها را تقویت کند.

-  منفعت روحی عقیقه برای والدین فرزند

وقتی خانواده و به خصوص پدر و مادر فرزند تازه متولد شده به سبب تولد فرزندشان مورد توجه قرار می گیرند و در شادی آنها مردم نیز شرکت می کنند به نوعی آرامش و دلگرمی در دلهای آنها به وجود می آید.

برخی سوالات متداول در مورد عقیقه

آیا عقیقه مخصوص به دنیا آمدن فرزند پسر است؟

خیر- عقیقه حیوان حلال گوشتی مثل گوسفند است که برای فرزند قربانی می کنند و اختصاص به جنس خاصی ندارد؛ چه فرزند پسر باشد و چه دختر عقیقه امر مستحبی است که در صورت داشتن توانایی مالی بایستی آن را به جای آورد.

DamKala-64-Aqiqa-03.jpg
عقیقه مخصوص به دنیا آمدن فرزند پسر

آیا می توان به جای قربانی کردن گوسفند، پولی معادل با قیمت آن را به فقرا صدقه داد؟

امام صادق (ع) در پاسخ به این سوال می فرماید که خیر صدقه دادن قیمت عقیقه کفایت نمی کند و آنچه که پروردگار در مورد سنت عقیقه دوست دارد ریختن خون حیوان و اطعام فقرا و نیازمندان از گوشت آن است.

آیا عقیقه کردن بایستی تا سن خاصی صورت گیرد؟

عقیقه را والدین برای حفظ فرزند شان از بلایا انجام می دهند و بنا به مضمون روایتی از امام صادق (ع) تولد هر فرزندی در گرو عقیقه است؛ این جمله بدین معنی است که اگر والدینی برای فرزند خود عقیقه نکند آن فرزند ممکن است به انواع بلاها یا مرگ دچار شود. از این رو اگر پدر و مادر برای فرزند عقیقه نکردند، فرزند خود پس از بالغ شده می تواند امر مستحبی عقیقه را در حق خود انجام دهد. در مضمون روایتی دیگر از امام صادق (ع)، ایشان به شخصی که در سن پیری بود و نمی دانست که پدر و مادرش برای او عقیقه کرده اند یا خیر فرمود که خود برای خودش عقیقه کند. پس عقیقه یا قربانی کردن گوسفند، شتر، بز و ... برای به دنیا آمدن یک انسان، هیچ محدودیت سنی ندارد.

آیا عقیقه فقط باید گوسفند باشد؟ 

برخی فقها معتقدند که عقیقه فقط باید گوسفند باشد در حالی که برخی دیگر در این مورد اولویت را با گوسفند، سپس شتر و سپس هر حیوانی که توان قربانی کردن آن را داشت، می دانند.

DamKala-64-Aqiqa-04.jpg
عقیقه گوسفند
 

خرید گوسفند زنده

ارسال دیدگاه جدید

دامکالا را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید